İşverene maliyet hangi kalemlerden oluşur?
Bir çalışanın işverene maliyeti, sözleşmedeki brüt ücretten daha yüksektir. İşveren brüt ücreti öder, bunun içinden çalışanın SGK ve vergi kesintilerini devlete aktarır; buna ek olarak kendi payına düşen primleri öder. Bu yüzden maliyeti doğru görmek için brüt ücretin üzerine iki kalem eklenir:
| Kalem (2026) | Oran |
|---|---|
| SGK işveren payı — teşviksiz | %21,75 |
| SGK işveren payı — imalat dışı, 2 puan indirimli | %19,75 |
| SGK işveren payı — imalat, 5 puan indirimli | %16,75 |
| İşsizlik sigortası işveren payı | %2 |
Primler brüt ücretin tamamı üzerinden değil, en fazla SGK tavanı olan aylık 297.270 TL üzerinden hesaplanır. Çalışanın gelir vergisi ve damga vergisi işverene ek maliyet değildir; brüt ücretin içinden kesilir.
Örnek: 50.000 TL brüt maaşın işverene maliyeti
| Senaryo | SGK işveren | İşsizlik işveren | Aylık maliyet |
|---|---|---|---|
| Teşviksiz | 10.875,00 TL | 1.000,00 TL | 61.875,00 TL |
| 2 puan (imalat dışı) | 9.875,00 TL | 1.000,00 TL | 60.875,00 TL |
| 5 puan (imalat) | 8.375,00 TL | 1.000,00 TL | 59.375,00 TL |
Aynı çalışanın Ocak ayında eline geçen net ücret 40.207,53 TL’dir; yani teşviksiz işverenin ödediği her 100 TL’nin yaklaşık 65 TL’si çalışana net olarak ulaşır. 2 puanlık indirim bu çalışan için yılda 12.000 TL, 5 puanlık indirim 30.000 TL tasarruf demektir.
Yıllık bakış
Brüt maaş yıl boyunca aynı kalırsa işveren maliyeti de her ay aynıdır, çünkü işveren primleri gelir vergisi dilimlerinden etkilenmez. 50.000 TL brüt bir çalışanın yıllık maliyeti teşviksiz 742.500 TL, 2 puan indirimle 730.500 TL, 5 puan indirimle 712.500 TL’dir. Ekip büyüdükçe bu fark çarpılarak büyür; hesaplayıcıdaki “çalışan sayısı” alanı toplamı doğrudan verir.
Teşvik indirimleri ve şartları
2026’da SGK işveren payındaki indirim sektöre göre ayrıldı: imalat sektöründe 5 puanlık indirim yıl sonuna kadar sürerken, imalat dışı sektörlerde indirim 2 puana düşürüldü. İndirim kendiliğinden uygulanmaz; işyerinin vadesi geçmiş prim borcunun olmaması, bildirgelerin süresinde verilmesi gibi şartları sağlaması gerekir. Şartlar sağlanmadığında teşviksiz oran ödenir; bu da kişi başına yıllık maliyeti artırır. Hesaplayıcıdaki karşılaştırma kutusu üç senaryoyu yan yana gösterir.
Bu araç yalnız genel SGK işveren indirimini kapsar. Genç istihdamı, kadın istihdamı veya bölgesel teşvikler gibi ek destekler şartlara göre farklı hesaplanır ve burada yer almaz.
Net maaş anlaşmalarında maliyet
Çalışanla net maaş üzerinden anlaştıysanız, maliyet yıl içinde sabit kalmaz. Gelir vergisi kümülatif matraha göre arttıkça aynı neti vermek için gereken brüt yükselir; brüt yükselince işveren primleri de artar. “Net maaş” seçeneği her ayın brütünü ve maliyetini ayrı hesaplar, alttaki tabloda yıl boyunca nasıl değiştiğini görebilirsiniz.
Bu hesaba girmeyen maliyetler
Aylık işveren maliyeti yalnız ücret ve primleri kapsar. Bir çalışanın gerçek yıllık maliyetini planlarken şu kalemleri ayrıca düşünmek gerekir:
- Yemek, yol, servis gibi yan haklar (nakit ödenen kısmı brüte eklenir ve primlere tabi olabilir).
- Fazla mesai, bayram ve hafta tatili çalışması ücretleri (aynı ayın brütüne eklenir).
- İkramiye ve primler.
- İleride doğabilecek kıdem ve ihbar tazminatı yükümlülüğü ile kullanılmayan izin ücretleri.
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, eğitim ve ekipman gibi işletme giderleri.
Maliyeti kontrol altında tutmak
İşveren maliyetinde en hızlı büyüyen kalem çoğu zaman planlanmamış saatlerdir. Ay sonunda toplanan fazla mesai, kayda geçmemiş geç kalmalar ve elle tutulan puantajdaki hatalar doğrudan brüt ücrete ve dolayısıyla primlere yansır. Teşvik şartlarını korumak da maliyetin parçasıdır: bildirgelerin zamanında verilmesi ve prim borcu bırakılmaması, imalat dışı bir işverende asgari ücretli çalışan başına yılda 7.927,20 TL’lik indirimi korur. Giriş-çıkışların düzenli kaydı hem doğru bordronun hem de bu hesapların temelidir.
Sık yapılan hatalar
- İşsizlik sigortası işveren payını unutmak. SGK işveren payına ek %2’lik bir kalemdir.
- İndirimi herkes için varsaymak. 2 ve 5 puanlık indirimler şartlara bağlıdır; kamu işverenleri yararlanamaz.
- Geçen yılın oranını kullanmak. 2026’da SGK işveren payı %20,75’ten %21,75’e çıktı.
- Tavanı unutmak. Yüksek maaşlarda primler 297.270 TL üzerinden hesaplanır.
Çalışanın kesintilerini ve netini ay ay görmek için maaş hesaplama, asgari ücret için asgari ücret hesaplama aracını kullanabilirsiniz.