Kurumlar vergisi nasıl hesaplanır?
- Ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG) eklenir.
- Geçmiş yıl zararları ile indirim ve istisnalar düşülür: kurumlar vergisi matrahı.
- Matraha genel oran (%25) uygulanır.
- Sonuç, asgari kurumlar vergisiyle karşılaştırılır; büyük olan hesaplanan vergidir.
- Yıl içinde ödenen geçici vergi ve tevkifat mahsup edilir.
Yurt içi asgari kurumlar vergisi
Asgari kurumlar vergisi, hesaplanan kurumlar vergisinin indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamayacağını öngörür. Taban, ticari bilanço kârına KKEG eklenerek bulunur. Geçmiş yıl zararları bu tabandan düşülmez; tam mükellef kurumlardan elde edilen iştirak kazançları gibi kanunda sayılan bazı istisnalar ise düşülebilir.
Örnek
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Ticari bilanço kârı | 1.000.000 TL |
| İndirim ve istisnalar (asgari tabandan düşülemeyen) | 900.000 TL |
| Normal hesap: 100.000 × %25 | 25.000 TL |
| Asgari hesap: 1.000.000 × %10 | 100.000 TL |
| Hesaplanan kurumlar vergisi | 100.000 TL |
Ticari kârdan mali kâra
Kurumlar vergisi, şirketin muhasebe kayıtlarındaki ticari bilanço kârından değil, vergi kanunlarına göre düzeltilmiş mali kârdan hesaplanır. Ticari kâra, vergi açısından gider yazılamayan harcamalar (kanunen kabul edilmeyen giderler) eklenir; vergiden istisna kazançlar ve kanunda sayılan indirimler düşülür. Önceki yıllardan devreden mali zararlar da şartları varsa matrahtan indirilebilir. Yurt içi asgari kurumlar vergisi ise bu düzeltmelerin bir kısmını dikkate almayan ikinci bir kontrol hesabıdır.
Beyan ve ödeme
Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ay içinde verilir ve vergi aynı ay içinde ödenir; takvim yılını hesap dönemi olarak kullanan kurumlar için bu, izleyen yılın nisan ayıdır. Yıl içinde dönemler hâlinde ödenen geçici vergiler yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Ödenecek tutar negatif çıkarsa fazla ödenen kısım şartlara göre iade edilir ya da diğer vergi borçlarına mahsup edilir.
Bu aracın kapsamı
Hesaplayıcı genel kurumlar vergisi oranını ve yurt içi asgari kurumlar vergisi kontrolünü kapsar. Finans sektörüne özgü oranlar, ihracat ve üretim kazançlarına uygulanan indirimli oranlar, yatırım teşvik belgeli indirimler ve çok uluslu gruplara yönelik küresel asgari vergi bu hesaba dahil değildir. Bu durumlar için mali müşavirinize danışın.
Sık yapılan hatalar
- KKEG’yi eklemeyi unutmak. Kanunen kabul edilmeyen giderler hem normal matraha hem asgari tabana eklenir.
- Geçmiş yıl zararını asgari tabandan düşmek. Asgari vergi hesabında geçmiş yıl zararları dikkate alınmaz.
- Geçici vergiyi mahsup etmemek. Yıl içinde ödenen geçici vergiler yıllık vergiden düşülür.
Personel giderlerini planlamak için işveren maliyeti hesaplama aracını kullanabilirsiniz.