2026’da doğum izni nasıl değişti?
1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun, İş Kanunu’ndaki doğum (analık) izni sürelerini uzattı. Değişiklik özellikle doğum sonrası süreyi iki katına çıkardı:
| Süre | Önceki düzenleme | 7578 sayılı Kanun sonrası |
|---|---|---|
| Doğum öncesi | 8 hafta | 8 hafta |
| Doğum sonrası | 8 hafta | 16 hafta |
| Toplam (tekil gebelik) | 16 hafta | 24 hafta |
| Toplam (çoğul gebelik) | 18 hafta | 26 hafta |
| Doktor onayıyla doğuma kadar çalışma | 3 haftaya kadar | 2 haftaya kadar |
| Babalık izni (özel sektör) | 5 gün | 10 gün |
Doğum izni nasıl hesaplanır?
- Tahmini doğum tarihinden 8 hafta (çoğulda 10 hafta) geriye gidilir: izin başlangıcı.
- Doğum sonrası izin, fiili doğum gününden itibaren 16 haftadır.
- Doğumdan önce kullanılamayan günler (erken doğum ya da doktor onayıyla çalışma) doğum sonrasına eklenir.
- Son izin gününün ertesi günü işe dönüş günüdür.
Örnek: tahmini doğum 1 Mart 2027, tekil gebelik
İzin 4 Ocak 2027’de başlar (56 gün önce). Doğum beklenen tarihte gerçekleşirse doğum sonrası 16 hafta 1 Mart’tan başlar ve son izin günü 20 Haziran 2027 olur; çalışan 21 Haziran 2027’de işe döner. Toplam izin 168 gündür. Doğum 15 Şubat’ta erken olursa, doğum öncesinde kullanılamayan 14 gün doğum sonrasına eklenir ve işe dönüş tarihi değişmez.
Örnek: çoğul gebelik
Aynı tarihte (1 Mart 2027) beklenen ikiz doğumda doğum öncesi izin 10 haftaya çıkar ve 21 Aralık 2026’da başlar. Doğum sonrası 16 hafta değişmediği için çalışan yine 21 Haziran 2027’de işe döner; toplam izin 26 hafta (182 gün) olur.
Süreler takvim günüyle sayılır
Doğum izni haftalarla belirlendiği için hafta sonları ve resmi tatiller süreyi uzatmaz; yıllık izinden farklı olarak iş günü sayılmaz. Doğum izni süresi yıllık izin hakkı hesabında çalışılmış gibi sayılır.
Hamile ve yeni doğum yapmış çalışanların korunması
Doğum izni yalnız bir süre hesabı değildir; kanun hamile ve doğum yapmış çalışanları başka yollarla da korur. Hamilelik ve doğum, iş sözleşmesinin feshi için geçerli bir sebep sayılmaz; doğum izni süresince işe gelinmemesi de fesih gerekçesi yapılamaz. Hamile çalışana periyodik sağlık kontrolleri için ücretli izin verilir. Gebe ve emziren çalışanların gece çalıştırılması ve ağır işlerde çalıştırılması da ayrı bir yönetmelikle sınırlandırılmıştır.
Doğum izni bitip işe dönüldüğünde, bir yaşından küçük çocuğu olan kadın çalışana günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu süre çalışma süresinden sayılır; kaç parçada ve hangi saatlerde kullanılacağını çalışan belirler. Süt izni de işe dönüş tarihinden itibaren planlamaya dahil edilmelidir.
Planlama için ipuçları
- Tahmini doğum tarihini öğrenir öğrenmez izin başlangıcını ve muhtemel dönüş tarihini ekip planına işleyin.
- Doktor onayıyla doğuma kadar çalışılacaksa, bu kararın yazılı olarak alınmasına ve sağlık raporunun saklanmasına dikkat edin.
- Erken ya da geç doğumda dönüş tarihinin değişebileceğini hesaba katın; hesaplayıcıya gerçekleşen doğum tarihini girerek güncelleyin.
- Ücretsiz izin talebi gelebileceğini ve 6 aya kadar uzayabileceğini göz önünde bulundurun.
İşveren için kontrol listesi
- Doğum öncesi ve sonrası sürelerde kadın işçi çalıştırılamaz; sağlık raporuyla mümkün olan doğuma kadar çalışma istisnadır.
- İzin süresince SGK’ya eksik gün bildirimi yapılır; ödeneği şartları sağlayan çalışana SGK öder.
- Talep edilirse 6 aya kadar ücretsiz izin verilmesi ve süt izninin kullandırılması gerekir.
- Eşi doğum yapan erkek çalışana 10 gün ücretli babalık izni verilir.
İzinlerin yıllık izin hakkına etkisini görmek için yıllık izin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.